حسن فراهانى
152
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
سهشنبه 20 ارديبهشت 1300 / 10 مى 1921 / 2 رمضان 1339 * آغاز جمعآورى كودكان بىسرپرست در تهران براساس تصميم هيئت دولت ، اداره بلديه و دايره خيريه آن اقداماتى را در راستاى جمعآورى كودكان بىسرپرست كه در كوچهها ، خيابانها و بازارها سرگردان بودند ، شروع كرد و از امروز جمعآورى اين كودكان توسط كميسارياهاى محلات آغاز شد . همچنين طبق اين تصويبنامه مقرر گرديده بود از بيست و پنج ارديبهشتماه نيز گدايان تهران جمعآورى شوند و تا اول خردادماه ، اين حكم كاملا اجرا شود و از اين تاريخ به بعد ، ديگر كسى حق تكدى نداشته باشد . 1 * تلاش سفارت انگليس براى ورود مشروبات الكلى به كشور سفارت انگليس از وزارت امور خارجه درخواست نمود به تجار اجازه داده شود ، مشروباتى را كه قبل از تاريخ اجراى قانون منع ورود مشروبات الكلى 2 به كشور خريدارى نمودهاند ، به كشور وارد نموده و بفروشند . 3 * بررسى امتياز كشتىرانى در درياچه اروميه كميته دائمى امتيازات بنا به درخواست وزارت فوايد عامه پس از تحقيق و بررسى درباره موضوع كشتىرانى در درياچه اروميه به اتفاق آراء چنين رأى داد : با توجه به آنكه حق كشتىرانى 4 درياچه اروميه كه به موجب فرمانى به شاهزاده امامقلى ميرزا داده شده بود به عنوان تيول بوده و كليه تيولها در سال 1324 ق به موجب تصميم مجلس شوراى ملى برگشت كرده است . بنابراين ، شاهزاده امامقلى ميرزا از تاريخ تصميم مزبور كه قبل از واگذارى و يا شركت مشار اليه با بوداغيانس بوده است ، 5 صاحب هيچگونه حقى در درياچه اروميه نبوده و در نتيجه اجازه چنين اقدامى را نداشته كه آن را به ديگرى واگذار كند و بر فرض داشتن حق كشتىرانى ، حق واگذارى اين امتياز به تبعه خارجى را نداشته است . بنابراين ، مسئولين دولت بايد هرنقلوانتقالى را كه شاهزاده امامقلى ميرزا در مورد درياچه اروميه نموده باشد ، « كان لم يكن » و بىاعتبار بدانند و در صورتى كه در اثر اين نقل و انتقالات نامشروع امامقلى ميرزا به اتباع داخلى يا خارجى ضرر رسيده باشد ، مىتوانند از مسئولين سابق مطالبه خسارت نمايند . 6 * سفر تجار روسى به تبريز هيئت بازرگانى روس شامل چهل نفر به قصد سفر به تبريز وارد باكو شدند . هدف آنان از اين سفر خريد گندم ، سبزيجات و خشكهبار از ايران بود . 7
--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، 20 / 2 / 1300 ، ص 1 . ( 2 ) . هيئت دولت در تاريخ 25 / 2 / 1299 تصويب نمودند از ورود مشروبات الكلى به كشور جلوگيرى شود . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 28 ، پ 41 ، ص 1 ) . ( 3 ) . مراسله سفارت انگليس به وزارت خارجه ، 20 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 28 ، پ 41 ، ص 26 . ( 4 ) . سال 1330 قمرى كه روسها در تبريز استيلا پيدا نمودند ، شجاع الدوله را بدون اجازه دولت حاكم قرار دادند و كنسولگرى روسيه به ملاحظات سياسى به جبرائيل بوداغيانس كه اهل سلماس و تبعه ايران بود ، تذكره تابعيت روس داده و وى را وادار به انعقاد اجاره درياچه شاهى از امامقلى ميرزا مىكنند . بعد از انعقاد قرارداد ، با دستور شجاع الدوله اجارهنامه به ثبت كارگزارى رسانده مىشود ولى كارگزارى با زيركى براى آنكه اجارهنامه صورت رسميت نداشته باشد به قرارداد الصاق تمبر نمىكند . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 1 ، پ 2 ، ص 79 ) . ( 5 ) . قرارداد مذكور در تاريخ 16 صفر 1330 ق امضا مىشود قراردادى كه بين شاهزاده امامقلى ميرزا و جبرائيل بوداغيانس منعقد گرديد و به موجب آن شاهزاده امامقلى ميرزا حق انحصار كشتىرانى در درياچه اروميه را به جبرائيل بوداغيانس واگذار نمود . مدت امتياز تا ده سال بود . ولى براى نقل و انتقال امتياز به دولت روسيه دولت ايران حق فسخ آن را داشت ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 1 ، پ 2 ، ص 9 و 87 ) . ( 6 ) . گزارش وزارت فلاحت و تجارت و فوايد عامه ، 20 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 1 ، پ 2 ، ص 7 و 8 ) . ( 7 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارشهاى سفارت انگليس ، ص 11 .